Bateria jest źródłem energii elektrycznej wytwarzanej przez bezpośrednie przetwarzanie energii chemicznej. Definicja prądu mówi, że jest to „uporządkowany ruch elektronów”, tak więc elektrony muszą przejść z jednego elementu na drugi. Wykorzystane jest to w działaniu ogniwa galwanicznego, którym jest również bateria. Ogniwo galwaniczne jest to układ dwóch elektrod (w uproszczeniu dwóch blaszek metalowych) połączonych tak, aby był możliwy przepływ prądu przez roztwór elektrolitu z jednej elektrody na drugą.
Tak więc we wnętrzu baterii znajdują się dwa różne metale oraz elektrolit. Składniki te są silnie toksyczne, dlatego w myśl Ustawy o odpadach zostały zakwalifikowane do odpadów niebezpiecznych. Oznacza to, że nie wolno ich wyrzucać do koszy na śmieci, tylko do specjalnych pojemników, do tego celu przeznaczonych. Wyznaczone firmy zajmują się zbieraniem zużytych baterii z danego obszaru oraz recyklingiem (unieszkodliwianie, odzysk). Dzięki tej działalności baterie nie trafiają na komunalne wysypiska śmieci, ani co gorsza na dzikie wysypiska. Zapobiega to skażeniu środowiska przez niebezpieczne substancje wyciekające z baterii. Należy pamiętać, że z gleby metale te mogą się przedostać do roślin, wody oraz atmosfery. Dlatego tak ważne jest, aby wszystkie baterie, które są wykorzystywane w gospodarstwach domowych oraz różnych instytucjach podlegały selektywnej zbiórce, czyli bieżącemu oddzielaniu od pozostałych odpadów. Gdy wyrzucamy zepsuty budzik, pilot czy zabawkę należy upewnić się, że w środku nie pozostały baterie. Według dyrektywy 2006/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (z dnia 6 września 2006 r. w sprawie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów oraz uchylająca Dyrektywę 91/157/EWG) symbolem wskazującym na „selektywne zbieranie” wszystkich baterii i akumulatorów jest przekreślony symbol pojemnika na kółkach:

W zależności od tego czy jest to bateria pierwotna (jednorazowego użytku, której pod żadnym pozorem nie należy ładować!), czy też odnawialna (np. tzw. akumulatorki) zbudowana jest ona z różnych metali (lit, srebro, cynk, rtęć, mangan, nikiel, kadm, ołów). Gdy bateria przestaje działać, nie oznacza to, że jest zawartość „znika”, ciągle są w niej obecne toksyczne dla środowiska i żywych organizmów substancje.
O szkodliwych właściwościach ołowiu wie już chyba każdy z nas. W ludzkim organizmie jest w stanie wniknąć praktycznie do każdej komórki i powodować dysfunkcje w ich działaniu. Ma właściwości kancerogenne, powoduje choroby nerek, układu sercowonaczyniowego oraz obniża płodność. Kadm to kolejny groźny składnik baterii. Odkłada się on w wątrobie, nerkach, trzustce, jelitach, gruczołach oraz płucach. Rtęć, która może dostawać się do organizmu poprzez układ oddechowy i pokarmowy, także ma zdolność do odkładania się i może powodować zahamowanie działania enzymów komórkowych oraz uszkadza układ nerwowy. Jest również odpowiedzialna za uszkodzenia nerek, nadciśnienie, deformuje kości, a także za zmiany nowotworowe. Nikiel powoduje odczyny alergiczne, zmiany w szpiku kostnym, może przyczyniać się do rozwoju komórek nowotworowych. Lit także znajduje się na naszej „czarnej liście”, a to za sprawą jego toksycznego działania na układy: nerwowy, sercowo-naczyniowy, pokarmowy, moczowy, krwiotwórczy i endokrynny.
Kolejnym zagadnieniem dotyczącym baterii jest ich trwałość. Baterie nieużywane także tracą swoje właściwości. Długość „życia” dla różnych baterii przedstawia się następująco:

• alkaliczne - 7 lat
• cynkowo-węglowe - 2÷3 lata
• litowe - 10 lat
• cynkowo-powietrzne - 3 lata
• mikro-alkaliczne - 2 lata
• srebrowe - 2 lata

Jeśli chodzi o baterie odnawialne to, nie powinny być przechowywane nieładowane dłużej niż jeden rok, gdyż ich działanie po tym czasie znacznie się pogarsza.
Na koniec proponuję zapoznanie się z kilkoma ważnymi zasadami użytkowania baterii. Każdy z nas powinien o nich pamiętać, jeśli chce, by jego urządzenia elektryczne działały sprawnie i możliwie jak najdłużej na jednych bateriach oraz nie chce doprowadzić do sytuacji niebezpiecznych:

• nie umieszczaj w jednym urządzeniu starych i nowych baterii
• nie stosuj jednorazowych i odnawialnych baterii w tym samym urządzeniu
• stosuj się do zaleceń umieszczania baterii w urządzeniach (plus do plusa, minus do minusa)
• nie ładuj jednorazowych baterii
• przechowuj baterie z dala od metalowych przedmiotów (klucze, monety)
• nie zanurzaj baterii w wodzie ani nie wrzucaj ich do ognia

Mam nadzieję, że ten krótki artykuł pomógł wam w zrozumieniu problemu związanego ze zużytymi bateriami. Wiedząc jak niebezpieczne skutki może mieć niewłaściwe postępowanie z tymi ogniwami, z pewnością już nigdy nie wyrzucicie ich do zwykłego kosza. Zbieranie zużytych baterii i przynoszenie ich do punktów, w których znajdują się odpowiednie pojemniki nie wymaga przecież dużego wysiłku, a może pomóc w ratowaniu środowiska oraz naszego zdrowia. Nie zachowujmy się jak ignoranci, którzy wiedząc jak chronić przyrodę wciąż świadomie jej szkodzą. Pamiętajmy, że w przyrodzie wszystko krąży i kiedyś wróci do nas.